Het is tijd voor een nieuw soort EPD

Van ‘haarbal architectuur’ naar vendor neutraal platform voor gezondheidsdata

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) publiceerde op 18 juni jongsleden haar update ‘Marktordening informatiesystemen en gegevensuitwisseling in de ziekenhuiszorg’. Net als andere partijen concludeert de ACM dat er slechts beperkte vooruitgang wordt geboekt in de richting van een duurzaam informatiestelsel in de zorg. Dit ondanks de toegenomen uitgaven aan zorg-ICT, diverse stimuleringsmaatregelen en initiatieven vanuit de markt zelf.


De ACM ziet als centraal probleem in ZIS/EPD markten dat afnemers zich bevinden in een situatie van vendor lock-in. Zoals ik eerder schreef in ‘Wat is vendor lock-in’ kan er echter alleen sprake zijn van lock-in wanneer er ook sprake is van een superieur alternatief. Omdat alle op de markt beschikbare ZIS/EPD systemen ongeveer dezelfde functionaliteit en architectuur kennen, is er op dit moment geen sprake van een superieur alternatief.


Het ontwikkelen van een superieur alternatief is economisch niet makkelijk haalbaar. De functionele rijkdom van de huidige EPD’s is in de afgelopen 30 jaar organisch gegroeid en is zo groot dat zij niet eenvoudig vervangbaar is. En die functionaliteit groeit nog steeds, mede onder invloed van applicatie-rationalisatie beleid binnen ziekenhuizen dat bekend staat als ‘Alles in Epic’ en ‘HiX tenzij’. Die ongebreidelde groei van het huidige EPD is een gevolg van de organische manier waarop dit soort systemen ontwikkeld zijn. Die manier wordt soms de ‘haarbal architectuur’ genoemd: alles is verweven met alles waardoor vervanging van een onderdeel door een beter alternatief niet mogelijk is. Het onderstaande architectuurdiagram van de fictieve ‘Fur-ball applicatie’ spreekt boekdelen.

Haarbal applicatie architectuur. Bron: www.fragiletoagile.com.au

Een duurzaam informatiestelsel voor de zorg vraagt om een ander soort EPD. Een EPD dat dienst kan doen als platform waarop andere partijen innovatieve oplossingen aan kunnen bieden. Waarvan delen kunnen worden vervangen door een beter alternatief als dat wenselijk is. Een EPD dat in de basis ‘open’ en ‘interoperabel’ is, zonder dat voor iedere usecase nieuwe standaarden (en certificeringen) voor koppelingen en gegevensuitwisseling nodig zijn. Het duurzaam Informatiestelsel vraagt om het loslaten van de haarbal architectuur en de adoptie van vendor neutrale vormen van opslag van gezondheidsinformatie.


Waarom de ‘haarbal architectuur’ van EPD’s leidt tot ongebreidelde groei

Alle grote commerciële EPD-systemen kennen een sterke verwevenheid van zorginhoudelijke-, logistieke- en financiële functionaliteit, sterk gekoppeld aan een bedrijfseigen opslagstructuur. Die combinatie leidt tot ongebreidelde groei van het EPD, omdat het altijd eenvoudiger is om functionaliteit aan het bestaande ‘haarbal EPD’ toe te voegen, dan om een systeem van een andere leverancier te ‘koppelen’. Een paar voorbeelden: